Навигация

Серіктестер

Жаңалықтар

Бәсекелестікті қорғау және дамыту комитетінің аумақтық департаменттерінің жедел байланыс телефондары

Бәсекелестікті қорғау және дамыту комитетінің аумақтық департаменттерінің жедел байланыс телефондары
Толығырақ... Оқылды: 26 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 03.04.2020

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың мәлімдемесі

Құрметті отандастар! Қазір бүкіл әлем бұрын-соңды болмаған күрделі жағдаймен бетпе-бет келіп отыр. Коронавирус індеті дүние жүзін жайлап барады. Бүгінде 177 мемлекетте 800 мыңға жуық адам осы дертке шалдықты. Оны жұқтырғандар саны күннен-күнге артуда. Біз төтенше жағдай жариялап, Қазақстанда вирустың жаппай таралуына жол бермедік. Соның арқасында ахуалды бақылауда ұстап отырмыз. Халқы Қазақстанмен шамалас кейбір елдерде коронавирусқа шалдыққандар ондаған есе көп. Мен елорда мен Алматыда ғана емес, еліміздің барлық өңірінде карантинді күшейтуді тапсырдым. Барша қазақстандықтарға сабыр сақтап, түсіністік танытқаны үшін алғысымды айтамын. Біз дүрбелең тудыруға жол бермейміз. Дәл осы кезде халық мемлекетке қолдау көрсетуі керек. Бұл – аса маңызды. Коронавирус – батпандап кіріп, мысқалдап шығатын қауіпті дерт. Дегенмен, біз індетке шалдыққан адамдарға барлық қажетті көмекті көрсетеміз. Бүгінде бүкіл еліміз дәрігерлер мен медицина қызм...
Толығырақ... Оқылды: 28 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 01.04.2020

Әйел-ана – тіршіліктің тірегі

Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы ақ жаулықты әжелерді, ардақты аналарды, аяулы аруларды шұғылалы көктемнің алғашқы мерекесі –8 наурыз әйелдер күнімен шын жүректен құттықтайды! Ана қуанышы, әйел қуанышы – әр үйдің, отбасының, Отанның мерейі. Сіздерге зор денсаулық, баянды бақыт, отбасыларыңызға береке-бірлік, еңбектеріңізге табыс тілейміз! Мереке құтты болсын!
Толығырақ... Оқылды: 55 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 06.03.2020

Жетілдірілген әліпби жобасы талқыланды

Бүгін Тіл сарайында филолог-ғалымдардың қатысуымен ашық талқылау жиыны өтті. Жиынға қатысушылар Орфографиялық, Әдістемелік, Терминологиялық және ІТ-сүйемелдеу жұмыс тобының бірлескен отырысында мақұлданған, жаңа әліпби жобасын төмендегі жеті мәселе бойынша талқылады. 1. С әріпін әліпбиге енгізу керек пе? 2. Енгізілсе, С әрпімен Ч дыбысын белгілеуді құптайсыз ба? 3. С әріпімен Ц-ны белгілеп, Ç-мен Ч дыбысын белгілеген дұрыс па? 4. Ұсынылған әліпбидегі Iɪ -i мен İi -мен и таңбалары ұқсас болғандықтан, шатастырмас үшін Ии-дыбысын Jj-мен, ал -мен Жж дыбысын белгілеуді құптайсыз ба? 5. Iɪ -i мен İi -мен и дыбысын орындарын ауыстыру немесе сол қалпы қалдырудың қайсысын құптар едіңіз? 6. Ң – әріпін латында жоқ Ŋ-таңбасымен берген дұрыс па, әлде N әріпінің үстіне тильда немесе бревис қою арқылы таңбалауды құптайсыз ба 7. Ww, Xх, С таңбалары тек пернетақтада орналасу керек дегенді құптайсыз ба? Жиынды Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы...
Толығырақ... Оқылды: 61 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 05.03.2020

Абай мұрасы – халық ұлағаты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев өзінің «Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласында: «Биыл Абай Құнанбайұлының туғанына 175 жыл толады. Мемлекет көлемінде және халық¬аралық деңгейде ауқымды іс-шаралар ұйымдастыру жоспарланып отыр. Бірақ мұның бәрі той тойлау үшін емес, ой-өрісімізді кеңейтіп, рухани тұрғыдан дамуы¬мыз үшін өткізілмек» – деп жазды. Бүгін Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының ұйымдастыруымен «Абай мұрасы – халық ұлағаты» атты дөңгелек үстел өтті. Шараға «Хәкім Абай» ғылыми-зерттеу орталығының директоры, ф.ғ.к. Жабал Шойынбет арнайы шақырылды. Ол қай кезде де өзектілігін жоғалтпаған Ұлы ақынның құнды мұраларына талдау жасады. Сондай-ақ, шараға ЖМУ-дің доценті, ф.ғ.к, абайтанушы ғалым Сайлау Қожағұлов, Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, жазушы-өлкетанушы Өкітай Ахметов, Қазақстан Жазушылар одағы және Моңғолия Жазушылар одағының мүшесі Жүкел Хамай, ф.ғ.д, про...
Толығырақ... Оқылды: 52 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 27.02.2020

Ашық талқылау жиынына қатысқан мамандар пікірі

Ашық талқылау жиынына қатысқан мамандар пікірін жолдаймыз. А. Сайдахмет, Көксу аудандық «Тіл» оқу-әдістемелік орталығының меңгерушісі: Меніңше, умлаут жобасы көңілге қонымды. Дегенмен, бұл жобанының да кемшіліктері бар. Мәселен, «И, Й» және «Х,Һ» дыбыстарының бірдей таңбалануы дұрыс емес. Мектеп қабырғасындағы балаға қиындық туғызатын секілді. Осы дыбыстардың жазылуына баса назар аударылса деген пікірдемін. М. Жақыпбекова, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры м.а., ф.ғ.к.): Құрметті әріптестер, бағанадан бері ойымызды ортаға салып жатырмыз. Менің ұсынысым: Диакритикаларды шұбатпай, акуттарды ғана қойса. Жазуды да ескеру керек, одан кейін шатасу басталатын секілді. Умлаутта берілген қос нүкте жазу барысында қосылып кетеді деп ойлаймын. Ш. Кыяхметова, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры, ф.ғ.к.: Диакриткалар бір таңбамен ғана берілсе деп ойлаймын. Бұл әліпбиді тек қана тіл мамандары...
Толығырақ... Оқылды: 64 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 21.02.2020

Ел үшін маңызды

Бүгінгі жиын қазақ елі үшін маңызды. Төл жазуымызды қалыптастырып, тіліміздің қанатын кеңге жаюы баршамызды қуантатыны анық. Ал, бүгінгі жиын – жарқын бастамалардың баспалдағы іспеттес. Мен мына 4 жобаның ішінен 2 жобаны (акут) қолдаймын. «Ч» дыбысын алып тастағаны дұрыс болды. Ал, 3 жобадағы диакритика саны өте көп деп санаймын. Мысалы, екі қос нүктенің арасы жазылғанда қосылып кетуі мүмкін. Бұндай жағдайда дыбыстар түбегейлі өзгеріске ұшырайтыны сөзсіз. Сайлау Қожағұлов, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының аға оқытушысы, ф.ғ.к.
Толығырақ... Оқылды: 54 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 20.02.2020

Латын әліпбиіне көшу – тіл реформасы

Құрметті әріптестер, тіл тағдыры – ел тағдыры. Осы орайда бүгінгі ашық талқылауға баршаңызды пікір білдіруге шақырамын! Мен 3 (умлаут) жобаны қолдаймын. Аталмыш жетілдірілген жобада тілдік нормалар сақталған. Умлаут жобасында назар аударуды қажет ететін «Ғ» және «Ұ» дыбыстары. Себебі, бұл дыбыстардағы диакритика таңбалары ерекше. Біріншіден, латын әліпбиіне көшу – тілдік реформа. Ең алдымен төл дыбыстарымызға назар аударуымыз керек. Екіншіден, диакриткалар қиындық тудырады деп жатырсыздар. Тіл білімінде «әріп асты», «әріп үсті» деген атау бар. Қазіргі тілімізде де бұл таңбалар бар. «Қ, Ң» дыбыстарын қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы седиль. «Ұ» дыбысына қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы макрон. Дауыссыз «Й» дыбысына қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы бревис. Яғни көріп тұрғандарыңыздай, бұл таңбалар бұрыннан бар. Сондықтан бұл жерде қиындық емес, тілді...
Толығырақ... Оқылды: 55 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 19.02.2020

Жауапкершілікпен қарауымыз қажет.

Бүгінгі ашық талқылауға жиналған қауым, алдымызда берілген нұсқаларға шын мәнінде көңіл бөліп, әр қайсымыз жауапкершілікпен қарауымыз қажет. Мен 2 жоба (акут) бойынша мынадай ұсыныс айтар едім: әліпбидегі «И»-дің төбесіндегі ноқатын алып тастап, оны «І» дыбысының үстіне қойса деймін. Бұрыннан қалыптасқан негіздемеге сәйкес келер еді. Тағы да бір ұсынысым: акуттың санын азайту үшін «Ң» дыбысын 3 жобадағы (умлаут) «Ң» дыбысының таңбасы сияқты жазсақ. Сондай-ақ, 2 жобадағы тілімізде жиі қолданатын «Ұ», «Ү», «У» дыбыстары дұрыс таңбаланған деп санаймын және осы жобаны қолдаймын. Қарлығаш САРБАСОВА, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры, ф.ғ.к.
Толығырақ... Оқылды: 56 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 18.02.2020

Тіл тағдырына бей-жай қарамайық!

Бүгін біз ҚР Үкіметіне ұсынылайын деп отырған жаңа әліпбидің нұсқасын ашық талқылауға келдік. Әр қайсымыздың ұсынысымыз, пікіріміз өте маңызды. Баршамызға әліпбидің 4 нұсқасын таратып берді. Менің түсінігімше, 1 жоба – ең алғашқы нұсқасы. Ал, 2 жоба, яғни акут жобасы алғашқы әліпбидің жетілдірілген нұсқасы. Бұл жерде де өзгерістер бар. Яғни қазақ тілінің төл сөздерінде кездеспейтін «Ч» дыбысы алынып тасталған. 3 жоба – умлаут жобасын нағыз тілтанымдық жоба деп атасақ болады. Себебі, бұл жерде қазақ тілінің фонологиялық ерекшеліктері негізге алынған. Қазақ тілінің дауысты және дауыссыз дыбыстарына лайықты диакритика қойылған. Акуттағы негізгі назар техникалық (компьютерлік) тілге бағытталған. Копьютерде оңай жазылғанымен, қазақ тіліндегі дауысты, дауыссыз дыбыстардың айырмашылығына қарамай, бірегей акутпен берген. 4 жоба бойынша оң пікір айта алмаймын және талдаудың да қажеті жоқ деп санаймын. Умлаут жобасын А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтыны...
Толығырақ... Оқылды: 39 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 17.02.2020
Дизайн и разработка сайта от компании «Licon».
Создано на платформе Alison CMS © 2011-2020. Авторские права защищены законодательством Республики Казахстан.