Навигация

Серіктестер

Жаңалықтар

Ашық талқылау жиынына қатысқан мамандар пікірі

Ашық талқылау жиынына қатысқан мамандар пікірін жолдаймыз. А. Сайдахмет, Көксу аудандық «Тіл» оқу-әдістемелік орталығының меңгерушісі: Меніңше, умлаут жобасы көңілге қонымды. Дегенмен, бұл жобанының да кемшіліктері бар. Мәселен, «И, Й» және «Х,Һ» дыбыстарының бірдей таңбалануы дұрыс емес. Мектеп қабырғасындағы балаға қиындық туғызатын секілді. Осы дыбыстардың жазылуына баса назар аударылса деген пікірдемін. М. Жақыпбекова, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры м.а., ф.ғ.к.): Құрметті әріптестер, бағанадан бері ойымызды ортаға салып жатырмыз. Менің ұсынысым: Диакритикаларды шұбатпай, акуттарды ғана қойса. Жазуды да ескеру керек, одан кейін шатасу басталатын секілді. Умлаутта берілген қос нүкте жазу барысында қосылып кетеді деп ойлаймын. Ш. Кыяхметова, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры, ф.ғ.к.: Диакриткалар бір таңбамен ғана берілсе деп ойлаймын. Бұл әліпбиді тек қана тіл мамандары...
Толығырақ... Оқылды: 5 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 21.02.2020

Ел үшін маңызды

Бүгінгі жиын қазақ елі үшін маңызды. Төл жазуымызды қалыптастырып, тіліміздің қанатын кеңге жаюы баршамызды қуантатыны анық. Ал, бүгінгі жиын – жарқын бастамалардың баспалдағы іспеттес. Мен мына 4 жобаның ішінен 2 жобаны (акут) қолдаймын. «Ч» дыбысын алып тастағаны дұрыс болды. Ал, 3 жобадағы диакритика саны өте көп деп санаймын. Мысалы, екі қос нүктенің арасы жазылғанда қосылып кетуі мүмкін. Бұндай жағдайда дыбыстар түбегейлі өзгеріске ұшырайтыны сөзсіз. Сайлау Қожағұлов, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының аға оқытушысы, ф.ғ.к.
Толығырақ... Оқылды: 9 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 20.02.2020

Латын әліпбиіне көшу – тіл реформасы

Құрметті әріптестер, тіл тағдыры – ел тағдыры. Осы орайда бүгінгі ашық талқылауға баршаңызды пікір білдіруге шақырамын! Мен 3 (умлаут) жобаны қолдаймын. Аталмыш жетілдірілген жобада тілдік нормалар сақталған. Умлаут жобасында назар аударуды қажет ететін «Ғ» және «Ұ» дыбыстары. Себебі, бұл дыбыстардағы диакритика таңбалары ерекше. Біріншіден, латын әліпбиіне көшу – тілдік реформа. Ең алдымен төл дыбыстарымызға назар аударуымыз керек. Екіншіден, диакриткалар қиындық тудырады деп жатырсыздар. Тіл білімінде «әріп асты», «әріп үсті» деген атау бар. Қазіргі тілімізде де бұл таңбалар бар. «Қ, Ң» дыбыстарын қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы седиль. «Ұ» дыбысына қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы макрон. Дауыссыз «Й» дыбысына қараңыз, бұл қазіргі ұсынылып отырған жобадағы бревис. Яғни көріп тұрғандарыңыздай, бұл таңбалар бұрыннан бар. Сондықтан бұл жерде қиындық емес, тілді...
Толығырақ... Оқылды: 12 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 19.02.2020

Жауапкершілікпен қарауымыз қажет.

Бүгінгі ашық талқылауға жиналған қауым, алдымызда берілген нұсқаларға шын мәнінде көңіл бөліп, әр қайсымыз жауапкершілікпен қарауымыз қажет. Мен 2 жоба (акут) бойынша мынадай ұсыныс айтар едім: әліпбидегі «И»-дің төбесіндегі ноқатын алып тастап, оны «І» дыбысының үстіне қойса деймін. Бұрыннан қалыптасқан негіздемеге сәйкес келер еді. Тағы да бір ұсынысым: акуттың санын азайту үшін «Ң» дыбысын 3 жобадағы (умлаут) «Ң» дыбысының таңбасы сияқты жазсақ. Сондай-ақ, 2 жобадағы тілімізде жиі қолданатын «Ұ», «Ү», «У» дыбыстары дұрыс таңбаланған деп санаймын және осы жобаны қолдаймын. Қарлығаш САРБАСОВА, қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының қауымдастырылған профессоры, ф.ғ.к.
Толығырақ... Оқылды: 12 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 18.02.2020

Қазақ тілін жаңғыртудың басты көрсеткіші — латын жазуына көшу

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев:»Кез келген ұлттың әліпби таңдауы тек жазу үлгісін таңдау емес. Бүгінде Қазақстан халқы да замана көшінен қалмай, латын графикасына негізделген әліпбиді таңдауға бел буып отыр. Көрші мемлекеттердің көпшілігі латын графикасын таңдады. Әлемдегі ақпараттардың 90 пайызы латын графикасында жарық көреді. Ал ақпаратқа кім иелік етсе, ғылым мен технологияға да сол ие болады. Қазақ тілінің латын әліпбиіне көшуі – рухани жаңғырудың шешуші кезеңі»- деп атап көрсетті. Тіл сарайында қазақ тілінің латын графикасы негізіндегі әліпбиін жетілдіру бойынша ашық талқылау жиыны өтті. Шараға І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің филолог ғалымдары, арнаулы оқу орындарының оқытушылары, Талдықорған қаласындағы мектептердің қазақ тілі пәнінің мұғалімдері, «Тіл» оқу-әдісетмелік орталығының оқытушылары, БАҚ өкілдері қатысты.Жиынды Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының басшысы А.Башбаев ашып, өткен жылы өңірде лат...
Толығырақ... Оқылды: 5 Санат: БАҚ біз туралы Уақыты: 17.02.2020

Тіл тағдырына бей-жай қарамайық!

Бүгін біз ҚР Үкіметіне ұсынылайын деп отырған жаңа әліпбидің нұсқасын ашық талқылауға келдік. Әр қайсымыздың ұсынысымыз, пікіріміз өте маңызды. Баршамызға әліпбидің 4 нұсқасын таратып берді. Менің түсінігімше, 1 жоба – ең алғашқы нұсқасы. Ал, 2 жоба, яғни акут жобасы алғашқы әліпбидің жетілдірілген нұсқасы. Бұл жерде де өзгерістер бар. Яғни қазақ тілінің төл сөздерінде кездеспейтін «Ч» дыбысы алынып тасталған. 3 жоба – умлаут жобасын нағыз тілтанымдық жоба деп атасақ болады. Себебі, бұл жерде қазақ тілінің фонологиялық ерекшеліктері негізге алынған. Қазақ тілінің дауысты және дауыссыз дыбыстарына лайықты диакритика қойылған. Акуттағы негізгі назар техникалық (компьютерлік) тілге бағытталған. Копьютерде оңай жазылғанымен, қазақ тіліндегі дауысты, дауыссыз дыбыстардың айырмашылығына қарамай, бірегей акутпен берген. 4 жоба бойынша оң пікір айта алмаймын және талдаудың да қажеті жоқ деп санаймын. Умлаут жобасын А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтыны...
Толығырақ... Оқылды: 10 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 17.02.2020

АШЫҚ ТАЛҚЫЛАУ ЖИЫНЫ ӨТТІ

Бүгін Тіл сарайында қазақ тілінің латын графикасы негізіндегі әліпбиін жетілдіру бойынша ашық талқылау жиыны өтті. Шараға І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің филолог ғалымдары, арнаулы оқу орындарының оқытушылары, Талдықорған қаласындағы мектептердің қазақ тілі пәнінің мұғалімдері, «Тіл» оқу-әдісетмелік орталығының оқытушылары, БАҚ өкілдері қатысты. Жиынды Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының басшысы А.Башбаев жүргізді. Ол өткен жылы өңірде латыннегізді әліпби бойынша атқарылған жұмыстарға тоқталды. Жиынға қатысушыларға латыннегізді қазақ әліпбиінің төрт нұсқасы таратылды. Қатысушылар осы аталған нұсқалар бойынша өз пікірлерін ортаға салды. Алғашқы сөзді І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университеті қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының деканы, (PhD) философия докторы Айна Рахимова алды. Ол әліпбидің умлаут нұсқасын таңдаймын және басқаларды да осы нұсқаны таңдауға шақырамын деді. Сол сияқты І. Жансүгіров атындағы Жетісу...
Толығырақ... Оқылды: 18 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 14.02.2020

Бір өлеңі — бір әлем

Жыр жазғанның бәрі дарынды емес, жазылған жырдың бәрі жалынды емес екендігі хақ. Қазақ поэзиясындағы шоқтығы биік тұлға Мұқағали Мақатаевтың туындылары жыр әлемінің көгінде. «Мен XXI ғасырдың құрдасымын» деп өзі айтқандай, ол ғасыр мен ғасырды жалғастырған алтын көпір. Сондықтан болар, оның отты жырларын оқыған әр адам өз тағдырымен тілдескендей күй кешеді. Қиял қырларына жыр еккен поэзия патшасы өлеңнің мәңгілік өлмейтіндігін дәлелдеп кетті. Ақиық ақынның туған күніне орай Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасының ұйытқы болуымен «Бір өлеңі – бір әлем» атты әдеби-сазды кеш өтті. Жиынға кино және театр актрисасы, Алматы облысының Құрметті азаматы, «Құрмет» орденінің иегері Алмахан Кенжебекова, І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің профессоры Мұратбек Иманғазинов, І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің оқытушысы, филология ғылымдарының кандидаты Сайлау Қожағұлов, ҚР Мәдениет қайраткері, ҚР...
Толығырақ... Оқылды: 9 Санат: БАҚ біз туралы Уақыты: 10.02.2020

БІР ӨЛЕҢІ – БІР ӘЛЕМ

Алматы облысының тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы жыл сайын қазақ поэзиясында үлкен қолтаңба қалдырған ақиық ақын - Мұқағали Мақатаевтың туған күні қарсаңында поэзия кешін ұйымдастыруды дәстүрге айналдырған. Бүгін Тіл сарайында ақынға арналған «Бір өлеңі – бір әлем» атты әдеби-сазды кеш өтті. Еркін форматта өткен кешке ҚР халық әртісі, кино және театр актрисасы, Алматы облысының Құрметті азаматы, Б. Римова атындағы Алматы облыстық драма театрының әртісі Алмахан Кенжебекова, Б. Римова атындағы Алматы облыстық драма театрының әртісі, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, «Парасат» орденінің иегері Кендебай Темірбайұлы, І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің ф.ғ.д., профессор Мұратбек Иманғазинов, филология ғылымының кандидаты Сайлау Қожағұлов, ҚР Мәдениет қайраткері, ҚР Ақпарат саласының үздігі, «Жетісу» газеті бас редакторының орынбасары Жұматай Әміреев қатысты. Сүйінбай атындағы облыстық филармонияның әншілері Бейбіт Мұсае...
Толығырақ... Оқылды: 40 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 07.02.2020

Жастардың ана тілін білуіне баса мән берген жөн – Қ.Тоқаев

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Egemen Qazaqstan» газетінің бүгінгі санында жарық көрген «Абай және XXI ғасырдағы Қазақстан» атты мақаласында ұлы ойшыл қара сөздерінің бірінде дәріптеген тіл үйренудің игілігіне тоқтала келе, ана тілдің мәртебесін арттыру керектігін алға тартады. «Абай айрықша дәріптеген игілікті істің бірі – тіл үйрену. Ақын жиырма бесінші қара сөзінде өзге тілдің адамға не беретініне тоқталып: «Әрбіреудің тілін, өнерін білген кісі оныменен бірдейлік дағуасына кіреді, аса арсыздана жалынбайды», – дейді. Демек, өзімізден озық тұрған жұртпен деңгейлес болу үшін де оның тілін меңгерудің маңызы зор» делінген Президент мақаласында. Қ. Тоқаев жас ұрпақ өзге тілді жетік меңгеріп, өз тілін құрметтесе ұлт игілігінің артатынына сенім білдірді. «Ал қазіргідей жаңа тарихи жағдайда бәріміз ана тіліміздің дамуы мен дәріптелуіне назар аударып, оның мәртебесін арттыруымыз керек. Сонымен қатар ағылшы...
Толығырақ... Оқылды: 25 Санат: Жаңалықтар Уақыты: 03.02.2020
Дизайн и разработка сайта от компании «Licon».
Создано на платформе Alison CMS © 2011-2020. Авторские права защищены законодательством Республики Казахстан.