Навигация

Серіктестер

Ақпарат 2018

ЕЛБАСЫ НҰРСҰЛТАН ӘБІШҰЛЫ НАЗАРБАЕВТЫҢ «БОЛАШАҚҚА БАҒДАР: РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ» МАҚАЛАСЫ НЕГІЗІНДЕ 2018 ЖЫЛЫ АТҚАРЫЛҒАН ЖҰМЫСТАР ТУРАЛЫ АҚПАРАТ

Санат: Ақпарат 2018
Уақыты: 09.01.2019
Оқылды: 260 Печать страницы

«Рухани жаңғыру» бағдарламасының басым бағыттарының бірі – қазақ жазуын латыннегізді әліпбиге көшіру мәселесі. Басқарма бұл бағытта жүйелі жұмыстар жүргізді.

Наурыз айында А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтының басшысы, Ұлттық комиссияның мүшесі Е. Қажыбек және аталған институттың ғалымы А. Фазылжанованың қатысуымен «Жаңа қазақ әліпбиін енгізудің ғылыми және ұйымдастырушылық негіздері» тақырыбында семинар-кеңес өткізілді.

Латын әліпбиіне кезең-кезеңімен көшу жобасы бойынша «Латын әліпбиі: алдағы міндеттер» тақырыбында семинар-кеңес, «Жаңа жазу – жаңа белес» атты дөңгелек үстел, «Қазақстандағы жазу тарихы және латын графикасын қабылдаудың ғылыми практикалық негіздері» атты конференция, «Латын әліпбиі: ізденіс, даярлық» атты семинар-тренинг ұйымдастырып, көпшілікке латыннегізді әліпбидің тиімді тұстары түсіндіріліп, емле ережесінің жобасы таныстырылды.

Төл әліпбиді қолдау мақсатындағы «Латын әліпбиі: тәжірибе, пікір» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда еліміздегі тіл саласын зерттеуші ғалымдар мен шетелдік АҚШ, Түркия, Қырғызстан елдері университеттерінің профессорлары арнайы шақырылған жиында тіл мамандары ұстаздар қауымы өзекті тақырып тұрғысында тұжырымды ой қорытты.

Мемлекеттік тілді дамыту институтымен бірлесе Алматы облысының 17 ауданы мен 3 қаласына тілдік ахуалды зерттеу, зерделеу, мемлекеттік, орыс және басқа тілдердің (ағылшын тілі) дамуын және қолдану аясын анықтау мақсатында әлеуметтік лингвистикалық сауалнама жүргізілді. Облыс бойынша барлығы 1830 респондент қатысты. Сауалнама нәтижесі бойынша «Алматы облысындағы тілдік ахуал» атты кітапша шығарылды.

Мемлекеттік тілдің мәртебесін арттыру, қолданылу аясын кеңейту, латыннегізді әліпбиге көшу шараларын үйлестіру мақсатында облыстық 54, аудан, қалаларда 1356 шара ұйымдастырылды.

Ұйымдастырылған шаралар жөнінде әлеуметтік желілерде республикалық, жергілікті БАҚ-та 783 материал кеңінен жарияланды. Латыннегізді әліпбиге көшудің жетістіктері туралы «Жетісу» телеарнасы дайындаған 11 бейнеролик топтамасы көрермендер назарына ұсынылды. Латынға байланысты 89 билборд, 8 аспалы қондырғы, 26 панно, қанатты сөздер жазылған 7 перекид орналастырылды.

«Жаңа әліпби – жаңа дәуір бастауы» атты жұмыс тобы «Қазақ тілі емлесінің негізгі ережелері жобасы» бойынша облыс тұрғындарына ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, 66 елді мекенде (17 аудан, 3 қала) 35 мыңнан астам халықпен кездесті. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі Тіл саясаты комитеті Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы шығарған «Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері» атты әдістемелік кітапша таратылды.

Латыннегізді қазақ тілі әліпбиінің практикалық тұрғыда меңгерілуін жан-жақты қамту, нақтылай түсу, бейімделу мақсатында қарашада ұйымдастырылған жалпыхалықтық диктантқа 123 134 адам (120 000 адам жоспарланған) қатысып, облыс халқы белсенділік танытты. Нәтижесінде қатысушылардың 62% жаңа әліпбиді меңгергенін көрсетті (31241 «өте жақсы», 44611 «жақсы», 47282 «қанағаттанарлық»).

Облысымызда «Рухани жаңғыру» бағдарламасының 1 жылдығына орайластырылып 23-24 сәуір аралығында тұңғыш рет «Жетісу көктемі» атты жас әдебиетшілердің форумы өтті. Екі күнге созылған «Жетісу көктемі» облыстық форумы аясында жас қаламгерлер Қарасай ауданындағы Елбасының «Атамекен» тарихи-мәдени орталығын, «Батыр бабалар» мемориалы мен «Анаға құрмет» музейін, Кербұлақ ауданында Шоқан Уәлихановтың мемориалдық музейін аралады. Мұнан кейін қонақтар Талдықорған қаласындағы Қаратал өзенінің жағалауында поэзия кешін өткізіп, Сүйінбай Аронұлы мен Мұқағали Мақатаевтың ескерткіштеріне гүл шоқтарын қойды. Сондай-ақ облыс орталығындағы Тіл сарайында әдебиеттің сан салалы тақырыптарын талқылаған секциялық жұмыстар ұйымдастырылды. Форумда «Мәңгілік елдің мұраты» атты облыстық байқаудың жеңімпаздары марапатталып, үздік шығарма авторларына облыс әкімінің «Ақ қауырсын» әдеби жүлдесі тапсырылды. Арнайы жүлдеге поэзия жанры бойынша С. Намазшамова («Атамыз - Алтай, Анамыз – Дала»), проза бойынша Қ. Әбілқайыр («Құйын») лайық деп танылды. Сондай-ақ, осы күні «Рух» байқауының қорытындысы бойынша жарыққа шыққан кітаптардың тұсауы кесіліп, Жазушылар одағына мүшелікке қабылданған бір топ жас қаламгерге куәлік табыс етілді. Куәлік алғандардың қатарында Алматы облысының үш бірдей тумасы да бар. Олар: Қ. Мұхаметқали, Е. Айдабосын, Ж. Немеребаев.

Тәуелсіздік жылдарында еліміздің дамуына елеулі үлес қосып, мемлекеттік тілдің өркендеуіне атсалысып жүрген ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Қазақстан Жазушылар одағы Алматы облыстық филиалының директоры Е. Жүніс пен Талдықорған қаласы «Дарынды балаларға арналған үш тілде оқытылатын №20 арнаулы лицей» директорының көптілділік жөніндегі орынбасары, облыстық «Жыл мұғалімі-2017» байқауының жеңімпазы А. Мұхаметчина басқарма тарапынан «100 жаңа есім» жобасына ұсынылды.

«Рухани жаңғыру» бағдарламасының аясында жыл басынан қолға алынған шараның бірі «Әдебиет – руханияттың діңгегі». Қазақ әдебиетінің үш буын өкілінің қатысуымен өткізілген кешке ақпан айында – Жұмабай Шаштайұлы, Дәурен Қуат, Айнұр Төлеу, наурызда – Ғұсман Жандыбаев, Жанарбек Әшімжан, Мақпал Мыса, сәуірде – Бексұлтан Нұржекеұлы, Есей Жеңісұлы, Қанат Әбілқайыр, қазанда – Заида Елғондинова, Роза Сейілхан, Әлия Іңкәрбек әдебиет сүйер қауыммен қауышты.

«Жетісу – кітапқұмарлар өлкесі» мен «Жетісудың жыр керуені» атты жобалардың жеңімпаздары қыркүйек айында өткен «Тіл – тірліктіктің бесігі» облыстық форумда марапатталды. Қос бірдей жоба осы жылы да жалғасатын болады.

 

Дизайн и разработка сайта от компании «Licon».
Создано на платформе Alison CMS © 2011-2020. Авторские права защищены законодательством Республики Казахстан.